Jak uniknąć zatruć latem?

fot. Anna Warchoł

Najważniejsze i zarazem podstawowe zasady, jak uniknąć zatrucia

 - Należy dbać o higienę osobistą, często myć ręce, szczególnie przed kontaktem z żywnością i podczas jej przygotowywania, przed każdym posiłkiem, każdorazowo po skorzystaniu z toalety, po powrocie z zakupów.

- Kuchnia powinna być chroniona przed owadami i innymi zwierzętami.

- Podczas przygotowywania powinniśmy oddzielać surowe mięso, drób od gotowej do spożycia żywności.

- Produkty żywnościowe przechowywać w lodówce.

- Surowe mięso i ryby przechowywać pod przykryciem, w dolnej części lodówki.

- Dokładnie rozmrażać i poddawać obróbce termicznej mięso w celu zabicia szkodliwych bakterii.

- Wyparzać jajka przed użyciem, a także  używać różnych desek do krojenia produktów surowych i gotowych do spożycia.

- Należy pamiętać o doprowadzaniu wszelkich podgrzewanych potraw do wrzenia.

- Myć ręce przed dotykaniem produktów gotowych do spożycia.

- Myć owoce i warzywa pod bieżącą wodą. Szczególnie dokładnie myć owoce leśne, które mogą być zanieczyszczone odchodami lisa, co może wywołać zakażenie bąblowicą.

- Unikać spożywania niepasteryzowanego mleka, surowych jajek i niedogotowanego mięsa. Należy dbać o to, aby sok z surowego mięsa nie miał kontaktu z innymi produktami spożywczymi.

- Nie należy spożywać żywności przechowywanej w niewłaściwych warunkach termicznych, szczególnie  surowego i półsurowego mięsa – tj. befsztyk tatarski tzw. tatar, produktów na bazie surowych jaj (np. krem w ciastach).

- Nie należy pić surowego mleka lub wody wątpliwej jakości, z nieznanego źródła.

- Powierzchnie na których jest przygotowywana żywność należy utrzymywać w idealnej czystości.

- Skaleczenia na dłoniach należy zabezpieczać plastrem.

 Zatrucia pokarmowe

 Zatrucia pokarmowe to ostre choroby żołądka i jelit wywołane drobnoustrojami lub ich toksynami, które występują po spożyciu pokarmu zawierającego czynnik szkodliwy, silnie działający lub występujący w dużym stężeniu.

 Objawy zatrucia pojawiają się najczęściej od kilkudziesięciu minut do kilku godzin po spożyciu zanieczyszczonego produktu lub potrawy, w niektórych przypadkach nawet po kilku dniach. Ich nasilenie i charakter zależą od czynnika wywołującego zakażenie, jego dawki oraz od indywidualnej podatności chorego i wynoszą od kilku minut do kilku godzin. Objawy dotyczą przede wszystkim przewodu pokarmowego - są to nudności, wymioty i biegunka. Dodatkowo mogą wystąpić bóle brzucha, głowy, bóle mięśniowe, podwyższona temperatura ciała. Zatrucie może też mieć różny przebieg: od lekkiego po bardzo ciężki i zakończyć się nawet pobytem w szpitalu. Bardzo duże niebezpieczeństwo stwarzają uporczywe biegunki, które szybko doprowadzają do utraty płynów i elektrolitów. Szczególnie wrażliwe są kobiety w ciąży, dzieci i osoby starsze, często obciążone dodatkowymi schorzeniami.

Źródłem zakażenia jest najczęściej zakażone zwierzę lub człowiek

Zatrucia i zakażenia pokarmowe szerzą się przez żywność i wodę. Żywność może być skażona pierwotnie (zakażone surowce) lub wtórnie (podczas przetwórstwa, produkcji, transportu, magazynowania, dystrybucji lub jej przygotowywania przed spożyciem). Żywność, a zwłaszcza kremy z jajek i mleka, mielone mięso, ryby stanowią doskonałe podłoże do jego namnażania i wytwarzania enterotoksyn. Przetrwaniu i namnażaniu drobnoustrojów w żywności sprzyjają takie czynniki jak nieprawidłowe jej przechowywanie (np. kilkakrotne zamrażanie i rozmrażanie), czy nieprawidłowy proces  obróbki termicznej potrawy np. niedogotowanie.

Wrażliwość populacji na zakażenie jest powszechna. Przechorowanie nie prowadzi do uzyskania odporności chroniącej przed powtórnym zachorowaniem.

Zatrucia i zakażenia pokarmowe mogą być powodowane przez różne czynniki etiologiczne: bakterie, wirusy, pasożyty, toksyny roślinne i zwierzęce, chemiczne substancje toksyczne. Przeważają zatrucia wywołane odzwierzęcymi pałeczkami Salmonella. Spośród pozostałych czynników-najczęściej notowano zatrucia wywołane przez gronkowce, E. coli, Campylobacter, Enterobacter. W ostatnim okresie pojawia się coraz więcej zakażeń przewodu pokarmowego wywoływanych przez wirusy, np. rotawirusy, norowirusy, adenowirusy i inne.