8 milionów złotych dziury. Kto naprawdę zapłaci za „darmowe” autobusy i tramwaje w Gorzowie?

NA ŻYWO

Gorzowianin FM. Gramy to, co lubisz!

SPRAWDŹ!

Matematyka bezlitosna dla budżetu

Od 1 stycznia 2026 roku, na mocy zarządzenia Prezydenta Miasta Gorzowa Wielkopolskiego nr 446/2025, pasażerowie posiadający Kartę Miejską Gorzów #StądJestem lub Gorzowską Kartę Mieszkańca zostali zwolnieni z obowiązku kupowania biletów. Dla portfeli gorzowian to ulga, ale dla finansów publicznych – prawdziwe tąpnięcie.

Oficjalne zestawienie wartości netto sprzedanych biletów pokazuje porażającą skalę strat:

• W okresie od stycznia do maja 2025 roku wpływy ze sprzedaży wynosiły 6 055 859,10 zł.
• W analogicznym okresie 2026 roku wpływy te runęły do zaledwie 2 656 404,62 zł.

Oznacza to, że w zaledwie 5 miesięcy z rynku wyparowało aż 3 399 454,48 zł! Miesięczny przychód MZK, który w ubiegłym roku stabilnie przekraczał 1,1–1,2 mln zł, teraz oscyluje w granicach zaledwie 430–480 tys. zł (wyjątkiem był marzec z wpływem 577 tys. zł). Prosta prognoza matematyczna na pozostałe miesiące roku obnaża brutalną prawdę: roczna dziura w budżecie zamknie się kwotą rzędu 8-9 milionów złotych.

Kosztowny prezent. Skąd miasto weźmie miliony?

W przestrzeni publicznej darmowa komunikacja często przedstawiana jest jako bezpłatny przywilej. Dane MZK brutalnie weryfikują tę narrację. Autobusy i tramwaje nie jeżdżą na darmowe paliwo i darmowy prąd, a kierowcy i motorniczowie nie pracują społecznie. Koszt jednego wozokilometra stale rośnie.

Skoro spółka straciła ponad 56% swoich bezpośrednich przychodów z biletów. Tzw. pułapka darmowości polega na tym, że system rynkowy został całkowicie zastąpiony systemem czysto dotacyjnym. Wspomniane 8 milionów złotych nie „wzięło się znikąd” – Urząd Miasta będzie musiał w 100% zrekompensować te straty spółce MZK, zwiększając dotację celową z budżetu Gorzowa. Oznacza to, że za darmowe przejazdy i tak zapłacą mieszkańcy, tyle że nie w kasie biletowej, a w podatkach lokalnych (PIT, podatki od nieruchomości). Emeryt, przedsiębiorca czy pracownik budżetowy – każdy dorzuci się do tej zrzutki, niezależnie od tego, czy w ogóle korzysta z komunikacji miejskiej.

Śmierć biletowego hitu i fikcja podwyżek

Analiza struktury sprzedaży dowodzi, że urzędnicy drastycznie przeliczyli się, próbując ratować sytuację finansową. Od 1 stycznia 2026 roku wprowadzono przecież gigantyczne, ponad 66-procentowe podwyżki cen dla osób nieobjętych programem darmowych przejazdów. Bilet jednorazowy podrożał do 5 zł, a bilet 1-miesięczny normalny do drastycznych 154 zł.

Ten agresywny cennik okazał się jednak kompletną fikcją handlową, ponieważ uderzył w próżnię:

• Bilet 1-miesięczny dla mieszkańców za 29 zł (hit 2025 roku sprzedany w liczbie blisko 20 tys. sztuk) zanotował w 2026 roku sprzedaż na poziomie dokładnie 0 sztuk. Pasażerowie po prostu odebrali darmowe karty.
• Sprzedaż standardowych biletów 1-miesięcznych (normalnych i ulgowych) tąpnęła o blisko 85% – z 36 738 sztuk do zaledwie 8 689 sztuk.

Zamiast zwiększonych wpływów z droższych biletów okresowych, miasto zaliczyło katastrofalny odpływ klientów komercyjnych. Nowy taryfikator zamiast ratować budżet spółki, stał się straszakiem, przed którym gorzowianie masowo uciekli w darmowe karty miejskie.

Czy czeka nas cięcie rozkładów jazdy?

Dla Gorzowa ta sytuacja to patowa sytuacja. Jeśli miasto nie znajdzie dodatkowych milionów w budżecie na łatanie dziury po biletach, MZK stanie przed widmem drastycznych oszczędności. W realiach przedsiębiorstwa transportowego oznacza to zazwyczaj jedno: cięcie kursów, likwidację mniej rentownych linii i rzadsze rozkłady jazdy. Paradoksalnie więc, „darmowa” komunikacja może w najbliższych miesiącach stać się komunikacją o znacznie niższej jakości.

Przypominamy, że aby legalnie korzystać z darmowych przejazdów, podczas kontroli nie wystarczy mieć przy sobie samej Karty Miejskiej #StądJestem lub Gorzowskiej Karty Mieszkańca. Należy bezwzględnie okazać ją wraz z dokumentem ze zdjęciem potwierdzającym tożsamość (np. dowodem osobistym). W przeciwnym razie kontroler wypisze opłatę dodatkową – i jak złośliwie komentują niektórzy pasażerowie, w obecnej sytuacji finansowej MZK, to właśnie mandaty od zapominalskich mieszkańców mogą stać się nowym, kluczowym źródłem dochodu miasta.