Utrudnianie kontaktów z dzieckiem po rozstaniu – co może zrobić rodzic?

Kontakty z dzieckiem są niezależne od władzy rodzicielskiej

Prawo do utrzymywania relacji z dzieckiem nie jest tym samym co władza rodzicielska. Rodzic może mieć ograniczoną władzę rodzicielską, a jednocześnie nadal posiadać prawo i obowiązek utrzymywania kontaktów z dzieckiem.

Kontakty mogą obejmować nie tylko osobiste spotkania i zabieranie dziecka poza miejsce jego zamieszkania, ale także rozmowy telefoniczne, korespondencję czy kontakt za pomocą komunikatorów.

Jeżeli dziecko na stałe mieszka z jednym z rodziców, rodzice powinni przede wszystkim spróbować wspólnie ustalić sposób kontaktów. Gdy porozumienie nie jest możliwe, zasady może określić sąd.

Kiedy warto uregulować kontakty sądownie?

Nie każda rodzina potrzebuje szczegółowego orzeczenia. Jeżeli rodzice potrafią się porozumieć i elastycznie dostosowywać terminy do potrzeb dziecka, formalny harmonogram może być zbędny.

Sytuacja wygląda inaczej, gdy spotkania są regularnie odwoływane, rodzic nie może odebrać dziecka w uzgodnionym terminie albo każda zmiana prowadzi do kolejnego konfliktu.

Widzisz coś nietypowego lub masz sprawę z Gorzowa?

Napisz do nas przez Messengera, WhatsAppa lub wyślij zgłoszenie. Możesz zostać anonimowy.

ZGŁOŚ RAPORT

Wówczas sądowe uregulowanie kontaktów z dzieckiem może wprowadzić jasne zasady dotyczące dni i godzin spotkań, noclegów, świąt, ferii czy wakacji.

Im bardziej konfliktowa jest relacja rodziców, tym bardziej szczegółowy powinien być harmonogram. W praktyce warto określić także miejsce odbioru i odwiezienia dziecka oraz sposób postępowania w okresach świątecznych.

Co oznacza utrudnianie kontaktów?

Problem nie zawsze polega na całkowitym niewydawaniu dziecka.

Utrudnianiem wykonywania ustalonych kontaktów może być także regularne odwoływanie spotkań bez uzasadnionej przyczyny, skracanie ich, uniemożliwianie odbioru dziecka czy tworzenie kolejnych przeszkód, które w praktyce prowadzą do ograniczenia relacji z drugim rodzicem.

Trzeba jednak odróżnić takie sytuacje od przypadków, w których kontakt rzeczywiście nie może się odbyć z powodu choroby dziecka albo innych istotnych okoliczności.

Każdą sprawę należy więc oceniać indywidualnie, szczególnie gdy konflikt rodziców zaczyna wpływać na zachowanie samego dziecka.

Czy można wyegzekwować ustalone kontakty?

Jeżeli kontakty zostały określone w orzeczeniu sądu albo w ugodzie, a jedno z rodziców nie wykonuje wynikających z nich obowiązków, przepisy przewidują odpowiednie postępowanie służące ich wykonywaniu.

Sąd może w pierwszej kolejności zagrozić nakazaniem zapłaty określonej sumy pieniężnej za naruszenia obowiązków wynikających z ustalonych kontaktów. Jeżeli naruszenia nadal występują, możliwe jest przejście do kolejnego etapu postępowania.

Nie oznacza to jednak, że każda sytuacja, w której do spotkania nie doszło, automatycznie prowadzi do sankcji finansowych. Znaczenie mają przyczyny niewykonania kontaktu oraz rzeczywiste zachowanie rodziców.

Dlatego pomocne jest dokumentowanie terminów, w których kontakty miały się odbyć, korespondencji między rodzicami oraz powodów ich odwołania.

Czy można samodzielnie przestać płacić alimenty?

Nie.

Utrudnianie kontaktów z dzieckiem nie powoduje ustania obowiązku alimentacyjnego. Rodzic nie powinien więc traktować wstrzymania płatności jako sposobu na wyegzekwowanie spotkań.

Obowiązek dotyczący alimentów na dziecko oraz kontakty z dzieckiem są odrębnymi zagadnieniami prawnymi.

Tak samo rodzic sprawujący na co dzień opiekę nad dzieckiem nie powinien uzależniać kontaktów od tego, czy drugi rodzic zapłacił alimenty w terminie.

Spór finansowy należy rozwiązywać odpowiednimi środkami prawnymi, a nie poprzez ograniczanie relacji dziecka z drugim rodzicem.

Co jeśli dziecko nie chce iść na kontakt?

To jedna z trudniejszych sytuacji.

Samo stwierdzenie, że dziecko nie chce spotkać się z drugim rodzicem, nie zawsze wyjaśnia przyczyny problemu. Znaczenie ma wiek dziecka, jego dojrzałość, dotychczasowa relacja z rodzicem oraz źródło niechęci.

W niektórych sprawach potrzebna może być opinia specjalistów lub inne dowody pozwalające ustalić, czy zachowanie dziecka wynika z jego rzeczywistych doświadczeń, konfliktu rodziców czy wpływu jednej ze stron.

Rodzice powinni przede wszystkim unikać angażowania dziecka w konflikt i stawiania go w sytuacji, w której musi wybierać pomiędzy matką a ojcem.

Kontakty podczas sprawy rozwodowej

Problemy z kontaktami bardzo często pojawiają się jeszcze przed wydaniem wyroku rozwodowego.

Jeżeli rodzice nie są w stanie wypracować tymczasowych zasad, możliwe jest wystąpienie o zabezpieczenie kontaktów na czas trwania procesu. Dzięki temu zasady spotkań mogą obowiązywać jeszcze przed ostatecznym zakończeniem postępowania rozwodowego.

Ma to szczególne znaczenie wtedy, gdy sprawa trwa wiele miesięcy, a brak ustalonego harmonogramu prowadzi do stopniowego osłabiania relacji dziecka z jednym z rodziców.

Czy kontakty można później zmienić?

Tak. Rozstrzygnięcie dotyczące kontaktów nie musi obowiązywać w identycznym kształcie przez wiele lat.

Wraz z wiekiem dziecka mogą zmieniać się jego potrzeby, plan szkolny, zajęcia dodatkowe czy miejsce zamieszkania rodziców. Harmonogram, który dobrze działał w przypadku kilkuletniego dziecka, może być niepraktyczny kilka lat później.

Jeżeli wymaga tego dobro dziecka, możliwe jest wystąpienie o zmianę wcześniejszego rozstrzygnięcia.

Jak ograniczyć konflikt o kontakty?

Najlepsze rozwiązania to takie, które są możliwe do wykonywania w codziennym życiu.

Warto uwzględnić szkołę, zajęcia dziecka, odległość pomiędzy miejscami zamieszkania rodziców oraz ich realne możliwości organizacyjne.

W przypadku powtarzających się problemów dobrze jest także prowadzić spokojną i rzeczową korespondencję. Wiadomości pełne wzajemnych oskarżeń zwykle tylko pogłębiają konflikt i mogą później utrudniać ocenę rzeczywistego przebiegu wydarzeń.

Najważniejsze pozostaje dobro dziecka. Kontakty nie powinny być narzędziem nacisku na drugiego rodzica ani elementem rozliczeń związanych z rozpadem związku.

Jeżeli rodzice nie potrafią już samodzielnie ustalić zasad spotkań, sądowe uregulowanie kontaktów może stworzyć jasne ramy i ograniczyć liczbę sporów dotyczących codziennego wykonywania opieki.