Czy chmura zawsze się opłaca? Kiedy tradycyjne serwery dedykowane wygrywają ekonomicznie

Przy aplikacjach działających przez całą dobę, ze stabilnym ruchem i przewidywalnym zapotrzebowaniem na zasoby, serwer dedykowany może zapewnić korzystniejszy stosunek wydajności do ceny. W artykule przygotowanym we współpracy z firmą Sprint Data Center, specjalizującą się m.in. w usłudze kolokacji pokazujemy, jak porównać oba modele i na co zwrócić uwagę, aby prawidłowo policzyć całkowity koszt utrzymania.

Chmura publiczna nie zawsze obniża koszt utrzymania infrastruktury IT

Popularność takich rozwiązań chmurowych, jak AWS, Microsoft Azure czy Google Cloud wynika między innymi z możliwości uruchamiania zasobów bez wcześniejszego zakupu fizycznego sprzętu. Firma może zwiększać lub zmniejszać ich ilość zależnie od aktualnego zapotrzebowania. Dla nowych projektów, aplikacji o nieregularnym ruchu czy środowisk tworzonych na krótki czas jest to bardzo duża zaleta.

Problem pojawia się wtedy, gdy zasoby przestają być naprawdę elastyczne. Jeżeli aplikacja przez większość miesiąca korzysta z podobnej ilości CPU, RAM i przestrzeni dyskowej, firma płaci za ciągłe ich wykorzystanie. W modelu rozliczanym godzinowo lub sekundowo taki koszt może być wygodny operacyjnie, ale niekoniecznie korzystny ekonomicznie.

Przed porównaniem ofert warto więc określić:

• jak długo w ciągu miesiąca pracują potrzebne zasoby,

  Dodaj GORZOWIANIN.COM jako źródło w Google

  Obserwuj GORZOWIANIN.COM w Google News

• jakie jest średnie i maksymalne obciążenie procesora oraz pamięci,

• ile danych jest przechowywanych i jak szybko przybywają,

• jaki jest miesięczny transfer do i z infrastruktury IT,

• jak długo firma będzie korzystać z danego środowiska.

Taka analiza pozwoli zweryfikować, czy kolokacja serwerów w profesjonalnym Data Center, jeśli dysponujesz już własnym sprzętem, jest rozwiązaniem bardziej opłacalnym w porównaniu do wirtualizacji zasobów.

Stałe obciążenie infrastruktury IT zmienia rachunek ekonomiczny

Najważniejsza różnica między chmurą a fizycznym serwerem pojawia się przy przewidywalnym obciążeniu. Załóżmy, że aplikacja wymaga przez całą dobę 8 mocnych procesów CPU, 32 GB RAM oraz kilku terabajtów przestrzeni dyskowej. Nie ma przy tym dużych sezonowych skoków ruchu, a zapotrzebowanie w kolejnych miesiącach będzie podobne. W takim przypadku elastyczność chmury nigdy nie zostanie wykorzystywana w pełnym zakresie. Firma rezerwuje określone zasoby i płaci za nie przez cały miesiąc. Jeżeli aplikacja utrzymywana w chmurze generuje dużo ruchu wychodzącego, trudno jest przewidzieć ostateczny miesięczny rachunek.

Fizyczny serwer dedykowany działa w zupełnie innym modelu. Na przykład przy wynajmie maszyny firma ponosi z góry określony koszt miesięczny za konkretną konfigurację. Nie oznacza to, że wszystkie koszty są zawsze identyczne, ponieważ mogą występować dodatkowe usługi, licencje czy zwiększenie transferu. Łączne wydatki na utrzymanie infrastruktury IT są tutaj jednak znacznie łatwiejsze do przewidzenia. Taki stały koszt miesięczny znacznie ułatwia planowanie firmowego budżetu. Określenie go dla wirtualizacji, gdy zależy od liczby operacji, transferu czy wykorzystania dodatkowych usług, jest praktycznie niemożliwe.

Skąd biorą się niespodziewane opłaty za korzystanie z chmury?

Jednym z elementów, które łatwo pominąć przy pierwszym porównaniu, jest transfer danych wychodzących. Sama chmura może mieć atrakcyjną cenę, ale intensywna wymiana danych między usługami lub przesyłanie dużych ilości danych poza infrastrukturę dostawcy potrafi znacząco zwiększyć końcowy rachunek korzystania z niej. Dotyczy to szczególnie systemów, które obsługują duże pliki, multimedia, kopie zapasowe, hurtownie danych czy intensywną komunikację między różnymi środowiskami.

Na całkowity koszt mogą wpływać również takie aspekty, jak:

• dodatkowa przestrzeń dyskowa,
• operacje wejścia i wyjścia dla wybranych typów storage,
• kopie zapasowe,
• dodatkowe adresy IP,
• transfer pomiędzy określonymi usługami lub regionami,
• dodatkowe mechanizmy bezpieczeństwa i monitoringu.

Dlatego zawsze należy wnikliwie porównywać ze sobą oferty usług w chmurze. Często okazuje się bowiem, że nawet dwa rozwiązania o podobnych parametrach obliczeniowych mogą generować zupełnie inne koszty całkowite.

Serwer dedykowany a chmura – porównanie kosztów w praktyce

Różnicę w kosztach najlepiej wyjaśnić na prostym przykładzie. Załóżmy, że firma potrzebuje infrastruktury IT działającej nieprzerwanie przez cały miesiąc. W chmurze za konkretną ilość zasobów będzie płacić np. 1500 zł miesięcznie. Do tego dochodzi 400 zł za przestrzeń dyskową i kopie zapasowe oraz 600 zł za transfer danych. Oznacza to, że łączny koszt w skali miesięcznej to 2500 zł, a więc rocznie daje to 30 tysięcy złotych.

Teraz załóżmy, że serwer fizyczny o wymaganej konfiguracji kosztuje 1600 zł miesięcznie przy jego wynajmie od profesjonalnego Data Center. Firma korzysta z tej samej maszyny przez cały rok, a transfer zawarty w ofercie operatora pokrywa jej rzeczywiste potrzeby. Oznacza to, że roczny koszt utrzymania infrastruktury IT wyniesie nieco ponad 19 tys. złotych, a więc blisko 11000 zł mniej w porównaniu z chmurą.

To oczywiście uproszczony do maksimum przykład, który jednak wyraźnie pokazuje, dlaczego wirtualizacja nie zawsze okazuje się opłacalna. Uwidacznia przy tym istotny aspekt – przy stałym obciążeniu koszty chmury mogą rosnąć wraz z liczbą wykorzystywanych zasobów i przesyłanych danych, podczas gdy wydatki na serwer dedykowany pozostają praktycznie niezmienne, a na pewno bardziej przewidywalne.

Wydajność w przeliczeniu na pieniądze – kiedy serwer dedykowany ma przewagę nad chmurą?

W przypadku serwera fizycznego firma otrzymuje wyłączny dostęp do zasobów konkretnej maszyny. Procesor, pamięć RAM oraz dyski nie są współdzielone z innymi klientami w ramach tej samej fizycznej infrastruktury. Ma to znaczenie dla aplikacji, które przez większość czasu intensywnie wykorzystują dostępne zasoby. Jeżeli serwer jest obciążony przez kilkanaście lub kilkadziesiąt godzin tygodniowo, a jego parametry pozostają niezmienne przez długi okres, płacenie za możliwość dynamicznego zwiększania zasobów może nie przynosić wymiernej korzyści.

W praktyce warto porównać nie tylko liczbę CPU czy ilość pamięci, ale również rzeczywistą wydajność maszyny i koszt jej utrzymania. Przy takim porównaniu należy sprawdzić przede wszystkim:

• wydajność procesora przy obciążeniu aplikacji,
• ilość i szybkość pamięci RAM,
• typ oraz wydajność dysków,
• przepustowość sieci,
• limity transferu,
• możliwość rozbudowy konfiguracji.

Dzięki temu można policzyć nie tylko koszt utrzymania infrastruktury IT, ale również uzyskania określonej wydajności.

Kiedy chmura stanowi opłacalną alternatywę dla serwera dedykowanego?

Chmura ma przewagę nad serwerem dedykowanym przede wszystkim tam, gdzie jej elastyczność faktycznie jest potrzebna. Dobrym przykładem jest sklep internetowy, którego ruch w ciągu roku jest stosunkowo stabilny, ale w czasie tylko jednej krótkiej kampanii marketingowej może urosnąć nawet kilkukrotnie. Utrzymywanie własnej, potężnej infrastruktury IT, gdy jej zasoby w całości będą potrzebne tak naprawdę parę razy w roku, staje się nieopłacalne.

Chmura pozwala w takich okresach elastycznie zwiększać zasoby sprzętowe na czas wzmożonego ruchu, aby następnie ograniczyć je, gdy przestaną być potrzebne i obniżyć koszty. Rozwiązanie to często sprawdza się zarówno w przypadku sklepów internetowych, jak i:

• projektów wymagających dużej ilości zasobów tylko przez kilka tygodni lub miesięcy,
• nowych aplikacji, których rzeczywiste zapotrzebowanie na zasoby trudno jeszcze przewidzieć,
• środowisk testowych i deweloperskich,
• usług charakteryzujących się dużymi i częstymi zmianami obciążenia.

Jak poprawnie ocenić, który model utrzymania infrastruktury IT będzie tańszy dla firmy?

Ostateczna decyzja powinna wynikać z dokładnej analizy konkretnego środowiska, dla którego potrzeba jest, infrastruktura IT. Punktem wyjścia zawsze musi być policzenie rzeczywistych kosztów TCO, czyli całkowitych wydatków na utrzymanie systemu w analizowanym okresie.

W tym celu należy zestawić ze sobą wydatki na:

• zakup potrzebnych urządzeń i opłacanie usługi chmury,
• transfer danych,
• kopie zapasowe i bezpieczeństwo,
• licencje oraz usługi dodatkowe,
• koszty administracji.

Wszystko to przy wzięciu pod uwagę kosztów ewentualnego zwiększania zasobów sprzętowych w chmurze oraz na własnym serwerze dedykowanym. Dopiero wtedy można precyzyjnie określić, gdzie znajduje się próg opłacalności. Jeżeli obciążenie jest stałe i infrastruktura IT działa przez całą dobę, serwer dedykowany często jest lepszym rozwiązaniem z punktu widzenia opłacalności. Gdy natomiast obciążenie jest zmienne lub trudne do przewidzenia, warto rozważyć chmurę z racji jej elastyczności.

Jeśli wciąż masz wątpliwości, zawsze możesz skorzystać z doradztwa specjalistów z takich firm, jak Sprint Data Center, zajmującej się sprzedażą oraz wynajmem serwerów dedykowanych. Przeanalizują konkretny projekt, określą zapotrzebowanie na zasoby i na tej podstawie będą w stanie precyzyjnie oszacować opłacalność wirtualizacji. Jeśli fizyczna maszyna okaże się lepszym rozwiązaniem i zdecydujesz się na jej zakup lub wynajem, zyskasz dodatkowo profesjonalną pomoc w konfiguracji.